Golub

Oko 2.000 god. pre Hrista u toku velike seobe naroda, mnoga plemena su napustila Vavilon i naselila centralni Balkan. Sa sobom su doneli kulturu i religiju, a u okviru nje i Vavilonsku svetu pticu - goluba.
Vekovima selekcioniran da "dotakne nebo" i donese poruke bogova, ovaj golub se još tada odlikovao visokim kružnim letom.
Rimnjani će sve ove narode nazvati Ilirima, a njihovog svetog goluba Columbia Illyrica.

Razvojem hrišćanstva ilirska svetilišta postaju hrišćanske crkve, a ilirski sveti golub shodno hrišćanskim učenjima, u Srbiji dobija ime Arhangel.
Iz tog vremena postoje zapisi da je odgajan na dvorovima plemića, po manastirima i crkvama, ali i po gradovima i selima. Jedan dokument iz 1349. god pominje golubove, Božje Arhangele na imanjima Pećke Patrijaršije.

Žena kralja Uroša I, Jelena Anžujska (13 v.) na dvoru odgaja ove golubove, a svoju zadužbinu oslikava desetinama prelepih ćubastih golubova (Gradac, Brnjci). I niz drugih zapisa dokumentuje kontinuitet ove rase na tlu Srbije kroz ceo srednji vek. U vreme turskog ropstva Srbi i dalje odgajaju svoje "ćubaste" Arhangele koje prema zapisima turci zovu feslije - kapasti. Za razliku od njih, donete turske rase su te-fesi ili bez ćube - uglavnom prevrtači - tanjiraši. Na prostorima od Ugarske do Kosova i Metohije i od Niša do Smiljana (Dalmacija), zadržace se isključivo srpski ćubasti golub koji se odlikuje kružnim, mirnim i visokim letom, dok će u Bosni i Makedoniji nadvladati turske rase dunek, masarka i izmirac.

U to vreme zbog izolovanosti razvijaju se sojevi srpskog visokoletaca među kojima ce se posebno oblikovati i utemeljiti Beogradski, Niški, Smederevski, Kruševački... U toku velikih seoba Srba ovaj golub će naseliti i sva područja koja naseljava srpski živalj. Tako će stići do Budima i Pešte, Slavonije, Like, Dalmacije...Sve današnje rase ćubastih visokoletača od Budimpeste do Kotora i od Zaječara do Istre, potiču od starog srpskog ili tačnije ilirskog goluba.

Posebno u Vojvodini, srpski golub će doživeti procvat. Od grada do grada, od sela do sela, srpske porodice će vekovima odgajati donete srpske ćubaste visokoletače. Beogradski pašaluk, a posebno grad Beograd, očuvaće možda najznačajniji i najjači soj srpskog visokoletača. Po oslobođenju od Turaka, kneževina Srbija doživljava procvat, pa se i srpski visokoletac mešanjem sojeva ističe svojim kružnim, visokim, ali i izuzetno dugim letom.

Prema zapisima iz istorije ove rase već tada imamo jata koja lete u visinama svetlucavih tačaka po 7-8 pa i više sati. Taj deo istorije ovog goluba je dokumentovan obimnom istorijskom građom i zapisima. Već 1905. godine u Beogradu se osniva I Beogradsko društvo viđenih golubara u kafani Miće Miljkovića.
Godine 1910. starom društvu pristupaju svi beogradski golubari i osniva se novo, veliko I Beogradsko društvo golubara.
Posle I sverskog rata obnavlja se 1922. godine I društvo, 1924. god. formira se II društvo, a 1928. godine i III društvo. Iz tog perioda treba pomenuti vrsne odgajivaće: Milana Stanisavljevića "Tišlera",
Mirka Njemeca, Đenerala Barjaktarevića, Jovana Markovića, Branu Todorovića - profesora, Žiku Kapunca, Karlo Smita, Milana Bandista, Mitu Užara, Kolaković - trgovac, Đoku Đorđevića - kasacionog sudiju, Tucakovića - upravnika grada Beograda, Karla Fospihala, Mihajla Stankovića - pukovnika, Iliju Batića, Spasu Petrovića, Đenerala Jankovića, Miću Miljkovića - kafedžiju...

Pred II svetski rat, Beograd je daleko najjači golubarski centar u kraljevini Jugoslaviji. Prema proceni čika Joce Naumovića, u Beogradu je tada bilo 4 društva i preko 600 članova - odgajivača. Javljaju se "nove snage", mlađi golubari čija jata znaju da "paraju oblake" od jutra do zaranaka. Među njima se ističu sojevi Andre Bihela, Slavka Vasiljevića, Laze Dimitrijevića, Jovana Naumovića, Mihajla Todorovića, Petra Miljkovića...
Posle II svetskog rata golubarstvo je izuzetno popularan hobi. Počinju takmičenja između krajeva Dorćol, Čubura, Zvezdara, Voždovac, Dušanovac, Senjak...

Godine 1951. obnavlja se I Beogradsko društvo golubara na Čuburi u zgradi društva u Čuburskoj broj 3. Iz ovog drustva će do 1965. godine iznići na desetine novih društava, te će se formirati Savez Beograda, a nešto kasnije i Savez Srbije odgajivača golubova Srpskih visokoletača. Rasa će se standardizovati, izradiće se pravilnici i niz akcija će ovu rasu dovesti do vrhunca. Danas u Srbiji ima vise od 600 udruženja odgajivača, a godišnje se izvede preko 150.000 mladih golubova ove rase. Od 1. maja do 30. septembra svake godine održava se čitav niz takmičenja, od društvenih do saveznih. Pobednička jata kružno dosežu "durbinske visine" i tamo lete i više od 12 časova. Temelji današnjih srpskih visokoletaca su sojevi starih odgajivača, pre svih Milana Stanisavljevića - Tišlera, Andre Bihela, Slavka Vasiljevića, Laze Dimitrijevića, Slavoljuba Miladinovića i Mihajla Todorovića.
Odgajivači ove rase se i danas drže vavilonske maksime, da ovaj golub mora kružeći da dotakne nebo i što duže boravi sa bogovima, te uveče donese njihove poruke, pod budnim okom odgajivača i komisije.

 

"Istorija srpskog visokoletača"
Autor: Jovan Martinović - MARTIN

babylon

Vavilonsku kulu nadleće jato

persijski crtez

Persijski crtež rasa golubova

Golubarnik 2

Golubarnik u Egiptu

Golubarnik Iran

Golubarnik u Iranu

Enterijer

Unutrašnjost golubarnika

Masada

Golubarnik u Masadi

 

 

 

Srpskivisokoletac 2010. Istorijat - Udruženja - Kontakt

 

istorijat kontakt